Japonya genelinde bir asrı geride bırakan köklü işletmeler; tırmanan maliyet baskısı, iş gücü açığı, küçülen iç pazar ve halefiyet sıkıntıları sebebiyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Teikoku Databank tarafından paylaşılan veriler, 2026 senesinin ilk sekiz aylık diliminde 112 asırlık ticari işletmenin iflas bayrağını çektiğini ve rekor kırıldığını gösterdi.
Nüfusun hızla yaşlanması ile azalan doğum oranları hem yurt içi tüketimi daraltıyor hem de işletmelerin istihdam bulmasını zorlaştırıyor. Kurucu aileler bünyesinde yönetimi devralacak yeni nesil haleflerin bulunamaması kapanışların başlıca nedenleri arasında yer alırken, bu gerekçeyle gerçekleşen iflas sayısı 2026 yılının ilk yarısında 312 olarak kayıtlara geçti.
Salgın sonrası tırmanan girdi fiyatları ve enerji giderlerinin yarattığı baskıyı aktaran S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi şu açıklamada bulundu:
birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Gıda ve İmalat Sektörünün Tarihi Temsilcileri de Etkileniyor
Değişen iktisadi koşullar, asırlık üreticileri de doğrudan sarstı. 1858 yılında kurulan susam yağı imalatçısı Kadoya Sesame Mills, artan riskler ve maliyetler karşısında özel sermaye kuruluşu Integral desteğiyle borsa kotundan çıkarak özel şirket yapısına geçti. Meiji döneminde kurulan 1877 tarihli tofu üreticisi Sube Shoten ise daralan kâr marjları ile pahalılaşan hammadde nedeniyle operasyonlarını sonlandırarak iflas başvurusuna hazırlanıyor.
Yaşanan yapısal dönüşüm ve belirsizlik ortamına ilişkin Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai değerlendirmede bulundu:
asırık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek, yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Piyasadaki dönüşüm sürecini ele alan Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano ise şunları kaydetti:
zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Zayıf seyreden yen, yükselen faizler, kurumsal yönetim reformları ve jeopolitik riskler köklü işletmeleri kıskaca alırken, ülke genelinde 41 vilayette sıcak çarpması uyarılarının yayımlandığı bu dönemde tarihi müesseselerin geleceği de belirsizliğini koruyor.
